Төтенше жағдайлар кезінде су-техникалық нысандарды қорғау
Сипаттама: Пән су тораптарын салу және пайдалану кезінде пайда болатын төтенше жағдайлар кезінде су объектілерін қорғау бойынша іс-шараларды, әртүрлі аймақтарда ГЭС құрудың ықтимал салдарын болжау; мониторинг жүйесінің көмегімен су тораптарының техникалық және технологиялық жағдайын бақылауды оқытады
Кредиттер саны: 6
Пререквизиты:
- Төтенше жағдайлардағы химиялық әсерлерден қорғану
Пәннің еңбек сыйымдылығы:
| Жұмыс түрлері | сағат |
|---|---|
| Дәрістер | 30 |
| Практикалық жұмыстар | 30 |
| Зертханалық жұмыстар | |
| СӨЖО | 30 |
| СӨЖ | 90 |
| Қорытынды бақылау нысаны | емтихан |
| Қорытынды бақылауды жүргізу нысаны | Қорғалатын аумақтың беткi суын реттеу немесе бұру бойынша шараларды қарастыру |
Компонент: Таңдау бойынша компонент
Цикл: Кәсіптік пәндер
Мақсат
- "ТЖ кезінде су техникалық объектілерін қорғау" пәнінің мақсаты - студенттерді гидротехникалық құрылыстарды пайдалану кезінде пайда болатын төтенше жағдайлар кезінде су объектілерін қорғау бойынша теориялық және практикалық дайындау: - төтенше жағдайлардағы ұйымдастыру-техникалық іс-шаралар, жұмыстарды ұйымдастыру және үйлестіру; - су тораптарының төтенше жағдайлар кезіндегі жұмыс істеу жағдайын талдау; - гидротехникалық құрылыстардың қалыпты жұмыс істеуін бақылаумен танысу
Міндет
- - төтенше жағдайлардың әсеріне ұшырайтын су объектілерінің жұмысымен танысу; - гидротехникалық құрылыстардың топталуы, жұмыс атқару жағдайлары мен ерекшеліктерін оқып үйрену; - төтенше жағдайлардан су техникалық объектілерде орын алатын апаттарды білу; - су техникалық объектілерінің төтенше жағдайлардан бұзылу жағдайлары мен себептерін білу; - гидротехникалық құрылыстардағы аварияларды жіктеу және оның себептерін оқып үйрену; - су тораптарының техникалық және технологиялық жағдайын бақылау жүйелерімен танысу.
Оқыту нәтижесі: білу және түсіну
- - төтенше жағдайлар кезінде су техникалық объектілерін қорғаудың мақсаттары мен міндеттері; - гидротехникалық құрылыстардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету бойынша құқықтық, техникалық және ұйымдастыру іс-шараларының теориялық негіздері; - гидротехникалық құрылыстар мен су тораптарының жұмыс істеу тұрақтылығын бақылау және болжау әдістері; - гидродинамикалық апаттардың қаупін төмендету.
Оқыту нәтижесі: білім мен ұғымды қолдану
- - төтенше жағдайлар кезіндегі су техникалық объектілеріндегі аварияларды болжау және бақылау, алдын алу әдістерін меңгеру; - мамандардың төтенше жағдайлар кезіндегі су техникалық объектілерінде құқықтық, техникалық және ұйымдастыру іс-шараларын әзірлеуге және орындауға қажеттілігін әзірлеу. - жұмысшылар мен қызметкерлерді су техникалық объектілерін инженерлік қорғау негіздерін, сондай-ақ төтенше жағдайлардағы іс-қимылдарға оқып үйрету.
Оқыту нәтижесі: талқылай білуді қалыптастыру
- Нормативтік-техникалық және нормативтік-инженерлік құжаттаманы орындау, төтенше жағдайлар кезінде су техникалық объектілерін қорғау жүйесінің қағидаттарын әзірлеу және енгізу
Оқыту нәтижесі: коммуникативтік қабілеттіліктер
- Өндірістік және қоғамдық қызметін кәсіби жүзеге асыру және төтенше жағдайлардағы апаттардың салдарларын төмендету бойынша әдістер мен бағдарламаларды әзірлеуге және іске асыруға қатысу
Оқыту нәтижесі: Оқу дағдылары немесе сабаққа қабілеттілігі
- - Тәжірибеде базалық білімді қолдана білу; - жаңа білім алу, соның ішінде заманауи білім беру және ақпараттық технологияларды қолдану; - еңбек қауіпсіздігі саласындағы негізгі ұғымдарды білу
Оқыту әдістері
ҚР ҚНжЕ 2.03-10-2002* Су басу және су астында қалу қаупі бар аймақтардағы инженерлік қорғау
Дәріс сабақтарының тақырыптары
- Төтенше жағдайлардың әсеріне ұшырайтын су объектілеріне сипаттама
- Гидротехникалық құрылыстардың топталуы, жұмыс атқару жағдайлары мен ерекшеліктері
- Бөгеттердің жіктелуі, атқаратын қызметі
- Төтенше жағдайлардан су техникалық объектілерде орын алатын апаттар
- Су техникалық объектілерінің төтенше жағдайлардан бұзылу жағдайлары мен себептері
- Гидротехникалық құрылымдарды пайдалану кезінде әсер ететін техногенді және табиғи факторлар
- Гидрологиялық қауіп-қатер
- Су тасқынының бұзу әсерінен қорғау
- Гидротехникалық құрылыстардағы аварияларды жіктеу және оның себептері
Негізгі әдебиет
- 1 Гидротехнические сооружения комплексных гидроузлов. / Под ред. П.С. Непорожного. М. «Энергия», 2018. – 138 с. 2 Ляпичев Ю.П. Гидротехнические сооружения: Учебн. пособие. – М.: РУДН, 2018. – 302 с. 3 «Табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдай жіктемесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 2-шілдедегі № 756 қаулысы 4 ҚР ҚНжЕ 2.03-10-2002* Су басу және су астында қалу қаупі бар аймақтардағы инженерлік қорғау 5 ҚР ҚН 3.04-01-2018 Гидротехникалық құрылыстар 6 ҚР ҚН 3.04-03-2018 Гидротехникалық құрылыстар негіздері 7 ҚР ҚН 3.04-09-2018 Өзендік гидротехникалық құрылыстар 8 Абдрахманов С.К. Қазақстан Республикасындағы төтенше жағдайдың алдын алу мен жоюдың мемлекеттік жүйесі туралы. Ақпараттық анықтамалық нұсқаулық - Алматы, 2018-375б. 9 Гришин М.М., Слисский С.М., Антипов А.И., Воробьев Г.А., Иванищев В.Ф., Орехов В.Г., Пашков Н.Н., Поспелов В.Н., Рассказов Л.Н. Гидротехнические сооружения. – М.: Высшая школа, 2015. – Ч. 1. – 615 с.
Қосымша әдебиеттер
- - төтенше жағдайлар кезінде су техникалық объектілерін қорғаудың мақсаттары мен міндеттері; - гидротехникалық құрылыстардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету бойынша құқықтық, техникалық және ұйымдастыру іс-шараларының теориялық негіздері; - гидротехникалық құрылыстар мен су тораптарының жұмыс істеу тұрақтылығын бақылау және болжау әдістері; - гидродинамикалық апаттардың қаупін төмендету.
