Тасымалдау машиналары

Сипаттама: Пән көлікте қолданылатын техниканың әртүрлі түрлерін зерттейді. Оқу барысында студенттер әртүрлі көлік құралдарының жұмыс принциптері мен дизайнын, олардың негізгі параметрлері мен сипаттамаларын, сондай-ақ қауіпсіз пайдалану принциптерін үйренеді. Сондай-ақ, пән аясында көлік техникасы саласындағы заманауи үрдістер мен инновациялар зерттелуде.

Кредиттер саны: 5

Пререквизиты:

• Инженерлік білім беруге кіріспе

Пәннің еңбек сыйымдылығы:

Жұмыс түрлері	сағат
Дәрістер	15
Практикалық жұмыстар	30
Зертханалық жұмыстар
СӨЖО	30
СӨЖ	75
курстық жоба
Қорытынды бақылау нысаны
Қорытынды бақылауды жүргізу нысаны

Компонент: Таңдау бойынша компонент

Цикл: Кәсіптік пәндер

Мақсат

• Студенттердің пайдалы қазбаларды шұңқырлы немесе дайындау өндірулерінен оқпан албарының алаңшасына дейін тасымалдауға арналған машиналар мен механизмдер аумағында жүйелі ғылыми және кәсіптік білім алуын және машықтануын қалыптастыру.

Міндет

• студенттерге тасымалдау машиналары және жабдықтары облысында теориялық негіз қалыптастыру; - қолданыстағы тасымалдау машиналары түрлерінің құрылымдары туралы және олардың техника-экономикалық сипаттамалары туралы білім алу; - машиналардың өнімділігін есептеуді білу және оларды таңдағанда осы технологиялық үдеріске және осы тау-кен техникалық жағдайына дәл келетінін дәлелдей білу; - кинематикалық сұлбаларды талдау және тасымалдау машиналарының ерекшеліктері бойынша, тау-кен жұмыстарын механикаландыруға арналған негізгі және қосымша жабдықтарды пайдалану бойынша машықтану.

Оқыту нәтижесі: білу және түсіну

• Білу және түсіну: - тасымалдау машиналары саласында қағидалы негіздерді; - тасымалдау машиналарының бар үлгілерінің конструкцияларын және олардың техника-экономикалық мінездемелерін; - машинаның өнімділігін анықтау және оның айтылмыш технологиялық үдеріске және тау кен техникалық жағдайға сай таңдау және негіздеу; - тасымалдау машинасының кинематикалық сұлбасын және ерекшеліктерін, - тау-кен жұмысының механикаландыруға арналған негізгі және қосалқы жабдықты пайдалануды.

Оқыту нәтижесі: білім мен ұғымды қолдану

• Тасымалдау машиналарының құрылымын және анықтамаларын түсіну, олардың ерекшеліктері және есептеу тәртібі туралы білімін таңдағанда және жобалағанда пайдалану.

Оқыту нәтижесі: талқылай білуді қалыптастыру

• Пайымдауларды қалыптастыру: білімді біріктіруге және күрделі мәселелерді шешуге және олардың білімі мен пайымдауларын пайдаланумен байланысты әлеуметтік және этикалық жауапкершілікті ескере отырып, Көлік машиналарының жаңа құрылымдарын қолдану немесе әзірлеу мәселелері бойынша толық емес немесе шектеулі ақпарат негізінде пікірлерді тұжырымдауға қабілетті.

Оқыту нәтижесі: коммуникативтік қабілеттіліктер

• Коммуникация: тасымалдау машиналарының бар үлгілерін пайдалану және жаңа конструкцияларын жасау мәселелері бойынша өзінің тұжырымдарын мамандарға және бұл саланың маманы емес адамдарға ашық және қайшылықсыз жеткізу және ол тұжырымдарды қалыптастыруға алған білімдерін және тәжірибесін пайдалану

Оқыту нәтижесі: Оқу дағдылары немесе сабаққа қабілеттілігі

• Білімнің дағдылары: Пайдалы қазбаларды өндіру саласында тасымалдау машиналарын пайдалана білу, тау-кен өндірісінің тиімді жұмысын қамтамасыз ету үшін жабдықтарды және машиналардың көрсеткіштерін таңдай білу.

Оқыту әдістері

Лекциялық-семинарлық-сынақ жүйесі; ынтымақтастықта оқыту (командалық, топтық жұмыс); ақпараттық-коммуникациялық технологиялар; жобалық оқыту технологиясы; оқытудың зерттеу әдісі.

Білім алушының білімін бағалау

Оқытушы ағымдағы бақылау жұмыстарының барлық түрлерін жүргізеді және академиялық кезеңде екі рет білім алушылардың ағымдағы үлгеріміне тиісті баға береді. Ағымдағы бақылау нәтижелері бойынша 1 және 2 рейтинг қалыптастырылады. Білім алушының оқу жетістіктері 100 балдық шкала бойынша бағаланады, Р1 және Р2 қорытынды бағасы ағымдағы үлгерім бағасынан орташа арифметикалық ретінде шығарылады. Академиялық кезеңде білім алушының жұмысын бағалауды пән бойынша тапсырмаларды тапсыру кестесіне сәйкес оқытушы жүзеге асырады. Бақылау жүйесі жазбаша және ауызша, топтық және жеке формаларды біріктіре алады.

Кезең	Тапсырма түрі	Өлшем
1  рейтинг	Әр студентке рейтинг үшін жеке тапсырма беріледі.	0-100
2  рейтинг	Әр студентке рейтинг үшін жеке тапсырма беріледі.	0-100
Қорытынды бақылау	курстық жоба	0-100

Жұмыс түрлері бойынша оқыту нәтижелерін бағалау саясаты

Тапсырма түрі	90-100	70-89	50-69	0-49
	Өте жақсы	Жақсы	Қанағаттанарлық	Қанағаттанарлықсыз
"ШҚТУ" КЕАҚ 029-III-2022 "Д. Серікбаев атындағы ШҚТУ" КЕАҚ Академиялық саясатының "Білім алушылардың оқу жетістіктерін бағалау саясаты" 8-бөліміне сәйкес	Теориялық білімді меңгерген, пәнге қатысты терминология мен негізгі ұғымдарды біледі, дәріс материалын жүйелі әрі түсінікті түрде баяндау қабілетіне ие. Технологиялық үдерістер мен олардың құрамдас бөліктерін түсінеді, алынған білім көлемін жеке тапсырмаларда қолдану үшін талдай алады, практикалық жұмыстарды орындау барысында қисынды және негізделген шешімдер көрсетеді.	Теориялық білімді меңгерген, пәнге қатысты терминология мен негізгі ұғымдарды біледі, дәріс материалын жүйелі әрі түсінікті түрде баяндай алады, технологиялық үдерістер мен олардың құрамдас бөліктерін түсінеді. Алайда оқытушының көмегімен алынған білім көлемін жеке тапсырмаларда қолдану үшін талдайды және практикалық жұмыстарды орындау барысында 70–89% деңгейінде қисынды әрі негізделген шешімдер көрсетеді.	Теориялық білімнің 50%-дан астамын меңгерген, пән бойынша терминология мен негізгі ұғымдарды біледі, дәріс материалын жүйелі әрі түсінікті түрде баяндауға қабілетті, технологиялық үдерістер мен олардың негізгі құрамдас бөліктерін түсінеді. Алынған білім көлемін жеке тапсырмаларды орындауда тек оқытушының көмегімен қолдана алады және практикалық жұмыстарды орындау барысында 50–69% деңгейінде қисынды әрі негізделген шешімдер көрсетеді.	Теориялық білімнің 50%-дан аз бөлігін меңгерген, пән бойынша терминология мен негізгі ұғымдарды білмейді, дәріс материалын жүйелі әрі түсінікті түрде баяндау қабілеті жоқ, технологиялық үдерістер мен олардың негізгі құрамдас бөліктерін түсінбейді. Оқытушының қарқынды көмегінсіз жеке тапсырмаларды орындай алмайды және практикалық жұмыстарды орындауда 50%-дан төмен нәтиже көрсетеді.

Бағалау нысаны

Пән бойынша білім алушының білімін қорытынды бағалау 100 баллдық жүйе бойынша жүзеге асырылады және:

• Емтиханда алынған нәтиженің 40%;
• Ағымдағы үлгерімнің 60% - ы.

Қорытынды бағаны есептеу формуласы:

И= 0,6	Р1+Р2	+0,4Э
	2

 

мұндағы, Р1, Р2-тиісінше бірінші, екінші рейтингті бағалаудың сандық эквиваленттері;

Э - емтихандағы бағаның сандық баламасы.

Қортынды әріптік бағасы және оның балдық сандық эквиваленті:

Төрт балдық жүйе бойынша цифрлық баламаға сәйкес келетін білім алушылардың оқу жетістіктерін бағалаудың әріптік жүйесі:

Әріптік жүйе бойынша бағалар	Балдардың сандық эквиваленті	Балдар (%-тік құрамы)	Дәстүрлі жүйе бойынша бағалар
A	4.0	95-100	Өте жақсы
A-	3.67	90-94
B+	3.33	85-89	Жақсы
B	3.0	80-84
B-	2.67	75-79
C+	2.33	70-74
C	2.0	65-69	Қанағаттанарлық
C-	1.67	60-64
D+	1.33	55-59
D	1.0	50-54
FX	0.5	25-49	Қанағаттанарлықсыз
F	0	0-24

Дәріс сабақтарының тақырыптары

• Көлік құралдарының жұмыс істеу шарттары және жалпы талаптары
• Тасымалдау схемалары
• Конвейер көлігі туралы жалпы мәліметтер
• Скрепер конвейерлері
• Таспалы конвейерлер
• Инерциялық (діріл) конвейерлер
• Конвейерлік кешендерге арналған жабдықтар
• Гравитациялық көліктің жұмыс істеу принципі
• Гидро және пневматикалық тасымалдау қондырғылары
• Темір жол көлігінің сипаттамасы
• Локомотивтер
• Пойыздарды тиеу және түсіру жолдары
• Өздігінен жүретін көліктердің жіктелуі және қолдану саласы
• Өздігінен жүретін көліктер
• Скрепер қондырғылары

Негізгі әдебиет

• 1.Григорьев В.Н., Дьяков В.А., Пухов Ю.С. Транспортные машины для подземных разработок. Учебник для вузов. 2-е изд., перераб. и доп. – М.: Недра, 1984. - 383 с. 2 Тихонов Н.В. Транспортные машины и комплексы горнорудных предприятий. М.: Недра, 1986. – 288 с. 3 Транспорт на горных предприятиях. Под общей ред. Проф. Б.А. Кузнецова. Изд. 2-е, перераб. и доп. М.: Недра, 1987. – 552 с. 4 Поляков Н.С, Штокман И.Г Основы теории и расчеты рудничных транспортных установок. Учебное пособие для горных вузов и факультетов.- М.: Госгортехиздат, 1980. – 491 с. 5 Транспортирующие машины СпиваковскийА.О.и Дьячков В.К. Изд. 3-е перераб. и доп. М.: Машиностроение, 1985. – 504 с.

Қосымша әдебиеттер

• Ковалёв В.П. Тау-кен кәсіпорындарының көлік машиналары. — Мәскеу: Горная книга, 2016. Баранов В.А., Смирнов Н.П. Үздіксіз тасымалдау машиналары. — Мәскеу: Машиностроение, 2015. Журавлёв А.А. Конвейерлік көлік. — Мәскеу: Недра, 2014. Петров Ю.М. Жүк көтеру-көлік машиналары мен жабдықтары. — Мәскеу: Академия, 2017. Кузьмин В.И., Ершов А.Н. Көлік және тиеу машиналары. — Санкт-Петербург: Питер, 2018.