Астанада өткен AI & Digital Bridge 2026 халықаралық форумы аясында Д. Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университеті AI+X моделі бойынша білім беру бағдарламаларын дамыту жөніндегі университеттер консорциумын құру туралы келісімге қол қойды. ШҚТУ үшін ынтымақтастықтың негізгі бағыттарының бірі жасанды интеллект технологияларын көлік машинажасау саласына енгізу болмақ.
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың қатысуымен өткен форумда жасанды интеллектіні, цифрлық экономиканы дамыту және жаңа буын мамандарын даярлау мәселелері талқыланды. Форумның айтулы оқиғаларының бірі Президенттің жасанды интеллект саласындағы жаңа білім беру және зерттеу орталығы: Qazaq AI Research University (QAIRU) университетін ресми түрде ашуы болды.
Мемлекет басшысы ұлттық ғылыми-инженерлік мектепті қалыптастыру және жасанды интеллектіні қолданып қана қоймай, оның негізінде экономиканың нақты салаларына арналған жаңа өнімдер мен технологияларды әзірлей алатын мамандар даярлау міндетін белгіледі.
QAIRU қызметінің негізіне AI+X қағидаты алынған. Бұл модель жасанды интеллект саласындағы құзыреттерді инженерия, өнеркәсіп, көлік, энергетика және басқа да бағыттардағы терең салалық даярлықпен ұштастыруды көздейді. Мұндай тәсіл цифрлық технологияларды меңгерген әрі нақты кәсіби саланың ерекшеліктерін терең түсінетін мамандар даярлауға мүмкіндік береді.
Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігінің қолдауымен жүзеге асырылатын бастама еліміздің бейінді университеттерінің әлеуетін біріктіруге бағытталған. Қалыптасқан инженерлік мектебі мен заманауи практикалық базасы бар ШҚТУ осы жаңа білім беру моделінің маңызды қатысушыларының біріне айналады.
Қол қойылған келісім аясында ШҚТУ мен QAIRU «Smart-технологиялар, жасанды интеллект және көлік машинажасау» магистрлік білім беру бағдарламасын бірлесіп әзірлеуді жоспарлап отыр. QAIRU жасанды интеллект және деректерді талдау саласындағы құзыреттерді ұсынса, ШҚТУ инженерия, механика, көлік технологиялары және практикалық даярлық бағыттарына жауап береді.
Тараптар білім беру бағдарламасының мазмұнын, оқу жоспары мен оқыту нәтижелерін бірлесіп әзірлейді, сондай-ақ оның сапасына тұрақты мониторинг жүргізеді. Бұл тәсіл заманауи цифрлық құзыреттерді іргелі инженерлік даярлықпен және нақты өндірістік міндеттерді шешумен байланыстыруға мүмкіндік береді.
Жаңа бағытты іске асыратын негізгі алаңдардың бірі: ШҚТУ-дағы Халықаралық Лу Бань шеберханасы. Мұнда мамандар даярлауға, практикалық сабақтар өткізуге және интеллектуалды көлік технологияларымен жұмыс істеуге арналған заманауи инфрақұрылым қалыптасқан.
Консорциумға қатысу ШҚТУ-дың инженерлік білім беруді дамыту жолындағы заңды әрі маңызды қадамы. Жасанды интеллект жеке пән ретінде ғана емес, заманауи инженердің нақты жұмыс құралына айналуға тиіс. Бүгінде жаңа технологиялар, мамандықтар мен инженерлік шешімдер дәл осы жасанды интеллект пен салалық сараптаманың тоғысында қалыптасуда.
QAIRU-мен серіктестік ШҚТУ оқытушыларына, зерттеушілері мен студенттеріне жаңа мүмкіндіктер ашып, бірлескен білім беру және ғылыми жобаларды дамытуға ықпал етеді. Сонымен қатар университетке ұлттық AI+X моделін қалыптастыруға және болашақ экономикасы үшін білікті кадрлар даярлауға өз үлесін қосуға мүмкіндік береді.
