Fullstack- әзірлеу
Сипаттама: Курс білім алушыларды клиенттік (frontend) және серверлік (backend) бөліктерді қамтитын толыққанды веб-қосымшаларды жасаумен таныстырады. Курс барысында HTML, CSS және JavaScript негіздері, фреймворктермен жұмыс, серверлік логика, деректер базалары, API, сондай-ақ қауіпсіздік қағидалары мен қосымшаларды орналастыру (deploy) тәсілдері оқытылады. Пәннің мақсаты — заманауи веб-жүйелерді «толықтай» жобалау, әзірлеу және қолдау дағдыларын қалыптастыру.
Кредиттер саны: 5
Пререквизиты:
- W3C технологияларға кіріспе
Пәннің еңбек сыйымдылығы:
| Жұмыс түрлері | сағат |
|---|---|
| Дәрістер | 15 |
| Практикалық жұмыстар | |
| Зертханалық жұмыстар | 30 |
| СӨЖО | 30 |
| СӨЖ | 75 |
| Қорытынды бақылау нысаны | емтихан |
| Қорытынды бақылауды жүргізу нысаны | Шығармашылық емтихан |
Компонент: ЖОО компоненті
Цикл: Кәсіптік пәндер
Мақсат
- Курстың мақсаты — клиенттік (frontend) және серверлік (backend) бөліктерді қамтитын толыққанды веб-қосымшаларды жасау дағдыларын қалыптастыру. Студенттер заманауи технологиялар мен фреймворктерді, соның ішінде клиенттік жағында HTML, CSS, JavaScript, React, ал серверлік жағында Node.js, Express және деректер базаларын (SQL\/NoSQL) меңгереді. Курс әзірлеудің барлық кезеңдерін қамтиды: интерфейстерді жобалау мен пайдаланушымен өзара әрекеттесуден бастап серверлік логиканы құру, деректер базасымен жұмыс істеу және қосымшаны орналастыруға дейін.
Міндет
- Frontend және backend әзірлеуді меңгеру;
- HTML, CSS, JavaScript және фреймворктермен (React, Node.js, Express) жұмыс істеуді үйрену;
- Деректер базасымен (SQL\/NoSQL) және API-мен жұмыс жасау дағдыларын игеру;
- Веб-қосымшаларды жобалау, тестілеу және орналастыру қабілеттерін дамыту;
- Веб-жүйелердің қауіпсіздігі мен қолдау негіздерін меңгеру.
Оқыту нәтижесі: білу және түсіну
- Веб-даму архитектурасының паттерндерін білу (MVC, RESTful API, клиент-серверлік модель) және қосымшаның өмірлік циклін түсіну. Негізгі концепциялармен таныс болу: HTTP/HTTPS, аутентификация/авторизация, клиент жағында реактивті бағдарламалау, деректер құрылымдары.
- Толық стектің негізгі компоненттерінің рөлі мен өзара әрекеттесуін түсіну: фронтенд (HTML/CSS/JS, фреймворктер), бэкенд (сервер, деректер базасы, API), инфрақұрылым (нұсқаларды басқару жүйелері, хостинг). Қауіпсіз бағдарламалаудың принциптерін түсіну (OWASP Top 10) және DevOps негіздерімен танысу (CI/CD, контейнерлеу).
Оқыту нәтижесі: білім мен ұғымды қолдану
- Толық функционалды веб-қосымшаны нөлден өз бетінше жобалау және дамыту қабілеті. Функционалды талаптарды жүзеге асыру үшін стектің технологияларын қолдану (мысалы, React/Vue + Node.js/Python + PostgreSQL/MongoDB). Серверде RESTful API жасау және оны клиент жағында пайдалану дағдылары. Деректер базасымен жұмыс істеу қабілеті: схемаларды жобалау, сұраныстар жазу, ORM қолдану. Командалық жұмыс үшін нұсқаларды басқару жүйелерін (Git) қолдану және қосымшаны бұлттық платформада орналастыру (мысалы, Heroku, Vercel, AWS).
Оқыту нәтижесі: талқылай білуді қалыптастыру
- Жобаның талаптарын талдай алу және сәйкес технологиялық стек, архитектуралық шешімдер мен құралдарды негіздеп таңдау қабілеті. Өз және басқа бағдарламалаушылардың код сапасын сыни тұрғыдан бағалай білу (оқылуы, қолдауға ыңғайлылығы, өнімділігі, қауіпсіздігі). Балама технологиялар мен тәсілдерді салыстыра білу, олардың артықшылықтары мен кемшіліктерін нақты тапсырма үшін бағалау дағдылары. Қосымшаның өнімділігіндегі әлеуетті таршылықтарды алдын ала көре білу және оңтайландыру жолдарын ұсыну қабілеті.
Оқыту нәтижесі: коммуникативтік қабілеттіліктер
- Кодты, API мен орналастыру процесін айқын құжаттай білу дағдысы. Git қолдана отырып, ортақ кодта командалық тиімді жұмыс жасау дағдылары (тармақтау, пул-реквесттер, code review). Жобаның архитектуралық және техникалық шешімдерін аудитория алдында таныстырып, негіздеп қорғау қабілеті. Fullstack-әзірлеуші рөлінде frontend/backend мамандарымен, дизайнерлер мен өнім менеджерлерімен тиімді өзара әрекеттесу қабілеті.
Оқыту нәтижесі: Оқу дағдылары немесе сабаққа қабілеттілігі
- Технологиялар мен веб-даму құралдарының үнемі жаңарып отыратын жағдайда өз бетімен және үздіксіз оқуға қабілеттілікті қалыптастыру. Ресми құжаттамалардан, техникалық блогтардан, форумдардан (Stack Overflow) және видео курстардан ақпаратты тиімді іздеу, талдау және қолдану дағдыларын дамыту. Бағдарламалау паттерндары мен принциптері туралы негізігі білімдерге сүйене отырып, жаңа фреймворктерді, кітапханаларды және API-ларды меңгеру қабілеті. Күрделі, таныс емес тапсырманы кішігірім міндеттерге декомпозициялау және шешімдерді кезең-кезеңімен іздеу қабілеті. Жаңа нәрсені үйренудің негізгі әдісі ретінде тәжірибелік практикаға дағдылану: прототиптер жасау, гипотезаларды тестілеу және қателерді талдау (debugging). Кодқа (code review) конструктивті кері байланысты қабылдауға және оны өз дағдылары мен білімін жақсарту үшін қолдануға дайын болу.
