Квалиметрия
Сипаттама: Пән білім алушылардың өнімдердің, көрсетілетін қызметтер мен процестердің сапасын өлшеу және бағалау бойынша теориялық білімдері мен практикалық дағдыларын қалыптастыруға бағытталған. Пән өнімдердің немесе көрсетілетін қызметтердің тұтынушылардың талаптарына сәйкестігін қамтамасыз ету үшін статистика, сапа инженериясы, экономика және менеджмент әдістерін біріктіреді. Оқыту процесінде нақты практикадан алынған кейстер және өндіріс, қызмет көрсету, денсаулық сақтау және басқа салаларда квалиметрия әдістерін табысты қолдану мысалдары қаралады. Пәнді меңгеру нәтижесінде білім алушылар деректерді талдау, сапаны арттыру стратегияларын әзірлеу және сапаны басқару жүйелерін құруға қатысу дағдыларын игереді.
Кредиттер саны: 5
Пререквизиты:
- Математика 1
Пәннің еңбек сыйымдылығы:
| Жұмыс түрлері | сағат |
|---|---|
| Дәрістер | 15 |
| Практикалық жұмыстар | 30 |
| Зертханалық жұмыстар | |
| СӨЖО | 30 |
| СӨЖ | 75 |
| Қорытынды бақылау нысаны | емтихан |
| Қорытынды бақылауды жүргізу нысаны | жазбаша емтихан |
Компонент: ЖОО компоненті
Цикл: Базалық пәндер
Мақсат
- Пәннің мақсаты-теориялық базаны құру, қажетті сапаға қол жеткізу үшін кейіннен басқарумен өнімдердің, жұмыстар мен қызметтердің сапа деңгейін сандық анықтау бойынша практикалық дағдыларды қалыптастыру және студенттерді жүйелі сапа менеджменті принциптерімен таныстыру.
Міндет
- Курстың міндеттері: пәнді оқығаннан кейін студенттер: - білу міндет: стандарттау және сапаны басқару бойынша заңнамалық және нормативтік құқықтық актілер, әдістемелік материалдар; мемлекеттік қадағалау жүйесі, өнімнің сапасын ведомствоаралық және ведомстволық бақылау;
Оқыту нәтижесі: білу және түсіну
- Өнімнің негізгі техникалық және конструктивті мінездемесі
- өнім сапасының деңгейін бағалаудың принциптері мен әдістері
Оқыту нәтижесі: білім мен ұғымды қолдану
- өнім сапасын арттыруды болжау және жоспарлау кезінде өнім сапасы көрсеткіштерінің құрамын қолдану
Оқыту нәтижесі: талқылай білуді қалыптастыру
- өнімнің сапасын арттыру бойынша жұмыстар жүргізу керек
Оқыту нәтижесі: коммуникативтік қабілеттіліктер
- метрология саласындағы арнайы пәндерді тиімді игеру үшін ғылыми база құру
Оқыту нәтижесі: Оқу дағдылары немесе сабаққа қабілеттілігі
- Студент әр түрлі өнім түрлерінің сапа көрсеткіштерін есептеу және таңдау дағдыларын игеруі керек: өндірісті жақсарту және өнімнің сапасын жақсарту үшін өнімнің сапасын бақылау және басқару.
Оқыту әдістері
оқу-зерттеу қызметінің технологиялары;
коммуникациялық технологиялар (пікірталас, баспасөз конференциясы, білім беру пікірсайысы және басқа да белсенді формалар мен әдістер); студенттер іскерлік, рөлдік және имитациялық ойындарға қатысатын ойын технологиялары;
ақпараттық-коммуникациялық (оның ішінде қашықтықтан білім беру) технологиялар.
проблемалық және жобалық - бағытталған оқыту технологиясы;
Білім алушының білімін бағалау
Оқытушы ағымдағы бақылау жұмыстарының барлық түрлерін жүргізеді және академиялық кезеңде екі рет білім алушылардың ағымдағы үлгеріміне тиісті баға береді. Ағымдағы бақылау нәтижелері бойынша 1 және 2 рейтинг қалыптастырылады. Білім алушының оқу жетістіктері 100 балдық шкала бойынша бағаланады, Р1 және Р2 қорытынды бағасы ағымдағы үлгерім бағасынан орташа арифметикалық ретінде шығарылады. Академиялық кезеңде білім алушының жұмысын бағалауды пән бойынша тапсырмаларды тапсыру кестесіне сәйкес оқытушы жүзеге асырады. Бақылау жүйесі жазбаша және ауызша, топтық және жеке формаларды біріктіре алады.
| Кезең | Тапсырма түрі | Өлшем |
|---|---|---|
| 1 рейтинг | Дәрісті пысықтау | 0-100 |
| ПТ-ға тапсырмалар | ||
| Презентация | ||
| Аралық бақылау | ||
| Дәрісті пысықтау | ||
| Дәрісті пысықтау | ||
| Дәрісті пысықтау | ||
| Дәрісті пысықтау | ||
| Дәрісті пысықтау | ||
| Дәрісті пысықтау | ||
| Дәрісті пысықтау | ||
| ПТ-ға тапсырмалар | ||
| ПТ-ға тапсырмалар | ||
| ПТ-ға тапсырмалар | ||
| 2 рейтинг | Аралық бақылау | 0-100 |
| Дәрісті пысықтау | ||
| Дәрісті пысықтау | ||
| Дәрісті пысықтау | ||
| Дәрісті пысықтау | ||
| Дәрісті пысықтау | ||
| Дәрісті пысықтау | ||
| Дәрісті пысықтау | ||
| ПТ-ға тапсырмалар | ||
| ПТ-ға тапсырмалар | ||
| ПТ-ға тапсырмалар | ||
| Презентация | ||
| Қорытынды бақылау | емтихан | 0-100 |
Жұмыс түрлері бойынша оқыту нәтижелерін бағалау саясаты
| Тапсырма түрі | 90-100 | 70-89 | 50-69 | 0-49 |
|---|---|---|---|---|
| Өте жақсы | Жақсы | Қанағаттанарлық | Қанағаттанарлықсыз | |
| Дәріс жазбасын тексеру және жеке ауызша сауалнама | жүйелік теориялық білімді көрсетеді, терминологияны біледі, құбылыстар мен процестердің мәнін логикалық және дәйекті түрде түсіндіреді, жасайды дәлелді тұжырымдар мен жалпылау мысалдар келтіреді, монологиялық сөйлеуді еркін меңгергендігін және нақтылау сұрақтарына тез жауап беру қабілетін көрсетеді | ол күшті теориялық білімді көрсетеді, терминологияны біледі, логикалық және дәйекті түрде мәнін, құбылыстары мен процестерін түсіндіреді, дәлелді тұжырымдар мен жалпылаулар жасайды, мысалдар келтіреді, монологиялық сөйлеуді еркін меңгергендігін көрсетеді, бірақ сонымен бірге мұғалімнің өз бетінше немесе шамалы түзетуімен түзететін маңызды емес қателіктер жібереді | ол таяз теориялық білімді көрсетеді, құбылыстар мен процестерді талдаудың нашар қалыптасқан дағдыларын, дәлелді қорытынды жасай алмайтындығын және мысалдар келтіре алмайтындығын көрсетеді, моно-логикалық сөйлеуді, терминологияны, логиканы және тұсаукесердің дәйектілігін жеткіліксіз меңгергендігін көрсетеді, мұғалім түзеткен кезде ғана түзете алатын қателіктер жібереді | пәннің теориялық негіздерін білмегендігін, құбылыстар мен процестерді талдаудың қалыптаспаған дағдыларын көрсетеді, дәлелді қорытынды жасай алмайды және мысалдар келтіре алмайды, монологиялық сөйлеуді нашар меңгергендігін көрсетеді, терминологияны білмейді, презентацияның қисындылығы мен дәйектілігінің жоқтығын көрсетеді, тіпті мұғалім түзете алмайтын қателіктер жібереді, сабаққа жауап беруден бас тартады |
| Практикалық тапсырмаларды қорғау | қажетті әрекеттер тізбегін сақтай отырып, практикалық жұмысты толық көлемде орындады; жауапта барлық жазбаларды, кестелерді, суреттерді, сызбаларды, графиктерді дұрыс және ұқыпты орындайды, есептеулер қателерді талдауды дұрыс орындайды. Сұрақтарға жауап беру кезінде ол сұрақтың мәнін дұрыс түсінеді, негізгі ұғымдарды дәл анықтайды және түсіндіреді; жауапты жаңа мысалдармен сүйемелдейді, білімді жаңа жағдайда қолдана алады; зерттелген және бұрын зерттелген материал, сондай-ақ басқа пәндерді оқу кезінде алынған материал арасында байланыс орната алады | "5" бағасына қойылатын талаптарды орындады, бірақ 2-3 кемшіліктер жіберілді. Білім алушының сұрақтарға жауабы 5-ке жауапқа қойылатын негізгі талаптарды қанағаттандырады, бірақ жаңа жағдайда білімді қолданбай, бұрын зерттелген материалмен және басқа пәндерді оқу кезінде игерілген материалмен байланысты қолданбай беріледі; бір қателік немесе екіден көп емес кемшілік жіберілді, білім алушы оларды дербес немесе оқытушының аздаған көмегі арқылы түзете алады | жұмысты толық орындамады, бірақ практикалық жұмыс көлемінің кем дегенде 50% - ы, бұл дұрыс нәтижелер мен қорытындылар алуға мүмкіндік береді; жұмыс барысында қателіктер жіберілді. Сұрақтарға жауап беру кезінде білім алушы сұрақтың мәнін дұрыс түсінеді, бірақ жауапта бағдарламалық материалды одан әрі игеруге кедергі келтірмейтін курс сұрақтарын игеруде жекелеген проблемалар бар; бір өрескел қателік жіберілмейді және екі кемшілік | жұмысты толық орындамады немесе жұмыстың орындалған бөлігінің көлемі дұрыс қорытынды жасауға мүмкіндік бермейді. Сұрақтарға жауап беру кезінде Бағдарламаның талаптарына сәйкес негізгі білім мен дағдыларды меңгермегендігін көрсетеді; 3 бағалау үшін қажет болғаннан көп қателіктер мен кемшіліктер жіберілді немесе қойылған сұрақтардың ешқайсысына жауап бере алмайды. |
| Аралық тестілеу | Жауап берілген сұрақтар бойынша ұпайларға сәйкес келеді (90-100) | Жауап берілген сұрақтар бойынша ұпайларға сәйкес келеді (70-89) | Жауап берілген сұрақтар бойынша ұпайларға сәйкес келеді (50-69) | Жауап берілген сұрақтар бойынша ұпайларға сәйкес келеді (0-49) |
Бағалау нысаны
Пән бойынша білім алушының білімін қорытынды бағалау 100 баллдық жүйе бойынша жүзеге асырылады және:
- Емтиханда алынған нәтиженің 40%;
- Ағымдағы үлгерімнің 60% - ы.
Қорытынды бағаны есептеу формуласы:
| И= 0,6 | Р1+Р2 | +0,4Э |
| 2 |
мұндағы, Р1, Р2-тиісінше бірінші, екінші рейтингті бағалаудың сандық эквиваленттері;
Э - емтихандағы бағаның сандық баламасы.
Қортынды әріптік бағасы және оның балдық сандық эквиваленті:
Төрт балдық жүйе бойынша цифрлық баламаға сәйкес келетін білім алушылардың оқу жетістіктерін бағалаудың әріптік жүйесі:
| Әріптік жүйе бойынша бағалар | Балдардың сандық эквиваленті | Балдар (%-тік құрамы) | Дәстүрлі жүйе бойынша бағалар |
|---|---|---|---|
| A | 4.0 | 95-100 | Өте жақсы |
| A- | 3.67 | 90-94 | |
| B+ | 3.33 | 85-89 | Жақсы |
| B | 3.0 | 80-84 | |
| B- | 2.67 | 75-79 | |
| C+ | 2.33 | 70-74 | |
| C | 2.0 | 65-69 | Қанағаттанарлық |
| C- | 1.67 | 60-64 | |
| D+ | 1.33 | 55-59 | |
| D | 1.0 | 50-54 | |
| FX | 0.5 | 25-49 | Қанағаттанарлықсыз |
| F | 0 | 0-24 |
Дәріс сабақтарының тақырыптары
- Кіріспе
- Өнеркәсіп өнімдерін жіктеу
- Өнім сапасы көрсеткіштерінің жіктелуі
- Өнім сапасының деңгейін бағалау
- Квалиметриялық таразылар
- Сапа деңгейін бағалау әдістемесін әзірлеудің негізгі ережелері
- Өнімді пайдаланудың әртүрлі шарттарын есепке алу
- Әртүрлі өнім сапасының деңгейін бағалау
Негізгі әдебиет
- 1 Азгальдов Г. Г. Теория и практика оценки качеств а товаров. – М.: Экономика. 1989. – 256 с. 2 Басовкий Л. Е., Протасьев В. Б. Управление качеством: Учебник. – М.: ИНФРА – М, 2000. – 212 с. 3 Гличев А. В. и др. Прикладные вопросы квалиметрии. – М.: Изд-во стандартов, 1985. – 190 с. 4 Мишин В. М. Управление качеством: Учебное пособие для вузов. – М.: ЮНИТИ-ДАНА, 2000. – 303 с. 5 Стандартизация и управление качеством продукции: Учебник для вузов/ Под ред. В. А.Швандера. – М.: ЮНИТИ-ДАНА, 2000. –487 с. 6 Управление качеством: Учебник для вузов/ Под ред. С. Д. Ильенковой, – М.: Банки и биржи, Юнити, 1999.- 199 с. 7 Фомин В. М. квалиметрия. Управление качеством. Сертификация. Курс лекций. – М.: ЭКМОС, 2000. – 320 с. 8 Федюкин З.К., Дурнев В.Д., Лебедев В.Г. Методы оценки и управление качеством промышленной продукции: Учебник. – М.: Филинъ, 2000.- 328 с. 9 Шапошников В.А. КВАЛИМЕТРИЯ (УЧЕБНОЕ ПОСОБИЕ) // Международный журнал прикладных и фундаментальных исследований. – 2014. –№8-2–С.181-182; 10 Пономарева С.В. УПРАВЛЕНИЕ КАЧЕСТВОМ ПРОЦЕССОВ И ПРОДУКЦИИ, Тамбов Издательство ФГБОУ ВПО «ТГТУ» 2012
Қосымша әдебиеттер
- 1 Огвоздин В.Ю. Управление качеством. Основы теории и практики: Учебное пособие. – М.: Дело и сервис, 1999. – 160 с. 2 Окретилов В.В. Учебник для вузов/: Учебник для вузов/ 2-ое изд., доп. И перераб. – М.: Экономика, 1998. – 639 с. 3 Осипов Б.В., Мировская Е.А. Математические методы и ЭВМ в стандартизации и управлении качеством. М.: Изд-во стандартов, 1990.– 168 с. 4 Робертсон А. Управление качеством: Пер. с англ. – М.: Прогресс, 1974. – 253 с. 5 Солод Г.И. Основы квалиметрии: Учебное пособие. – М.: Изд-во МГИ, 1991. – 84 с. 6 Шишкин И.Ф., Станякин В.М. Квалиметрия и управление качеством: Учебное пособие. – М.: Изд-во ВЗПИ, 1992. – 255 с. 7 Варакута С.А. Шпаргалка. Управление качеством продукции: Учебное пособие. – М.: РИОР, 2004.
