Стандарттау және сертификаттау
Сипаттама: ҚР, ЕурАзЭҚ және халықаралық стандарттарды стандарттау және сертификаттау принциптері мен әдістері зерттелуде. Пәнді оқу стандарттау және сертификаттау саласын реттейтін нормативтік құжаттармен және заңдармен жұмыс істеу дағдыларын игеруді қамтиды. Пәнді игеру білім алушыларға теориялық білімді ғана емес, сонымен қатар өнім сапасын сәтті басқару және нарық талаптарын қанағаттандыру үшін маңызды болып табылатын сапа стандарттарын әзірлеу, қолдану және сақтау саласындағы практикалық дағдыларды игеруге мүмкіндік береді.
Кредиттер саны: 5
Пререквизиты:
- Математика 1
Пәннің еңбек сыйымдылығы:
| Жұмыс түрлері | сағат |
|---|---|
| Дәрістер | 30 |
| Практикалық жұмыстар | 15 |
| Зертханалық жұмыстар | |
| СӨЖО | 30 |
| СӨЖ | 75 |
| Қорытынды бақылау нысаны | емтихан |
| Қорытынды бақылауды жүргізу нысаны |
Компонент: ЖОО компоненті
Цикл: Базалық пәндер
Мақсат
- Стандарттау және сертификаттау бойынша бакалаврдың пәндік қызметімен танысу.
Міндет
- Оқытылатын пән бойынша қажетті білімдерді алу
Оқыту нәтижесі: білу және түсіну
- Білім алушы: стандарттау мен сертификаттаудың негізгі ұғымдарын, мақсаттары мен міндеттерін біледі; өнімнің, жұмыстың және қызметтің сапасын, қауіпсіздігін және бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз етудегі стандарттау мен сертификаттаудың рөлін түсінеді; стандарттар мен нормативтік құжаттардың түрлерін біледі (халықаралық, өңірлік, ұлттық); стандарттау принциптері мен әдістерін түсінеді; сәйкестікті бағалау жүйелерінің негіздерін, сертификаттау нысандары мен схемаларын біледі; сертификаттау мен сәйкестікті растаудың құқықтық және ұйымдастырушылық негіздерін түсінеді; стандарттау және сертификаттау органдарының функциялары мен өкілеттіктерін біледі.
Оқыту нәтижесі: білім мен ұғымды қолдану
- Білім алушы қабілетті: өнімдер мен қызметтердің сапасы мен қауіпсіздігін бағалау үшін стандарттар мен нормативтік құжаттарды қолдану; сәйкестікті растау формалары мен схемаларын таңдау және пайдалану; кәсіби мәселелерді шешуде стандарттау және сертификаттау талаптарын қолданыңыз.
Оқыту нәтижесі: талқылай білуді қалыптастыру
- Білім алушы қабілетті: стандарттар мен нормативтік құжаттардың талаптарын талдау; өнімнің, процестердің және қызметтердің белгіленген талаптарға сәйкестігін бағалау; стандарттау және сертификаттау объектілерінің сапасы, қауіпсіздігі және сәйкестігі туралы негізделген кәсіби пайымдаулар қалыптастыру.
Оқыту нәтижесі: коммуникативтік қабілеттіліктер
- Білім алушы қабілетті: стандарттау және сертификаттау мәселелерін ауызша және жазбаша түрде сауатты баяндау және дәлелдеу; кәсіби терминологияны қолдана отырып, сәйкестікті бағалау процестеріне қатысушылармен өзара әрекеттесу.
Оқыту нәтижесі: Оқу дағдылары немесе сабаққа қабілеттілігі
- Білім алушы қабілетті: стандарттау және сертификаттау саласындағы білімді өз бетінше игеру және жаңарту; кәсіби және үздіксіз оқыту үшін нормативтік және ақпараттық көздерді пайдаланыңыз.
Оқыту әдістері
- дәстүрлі технологиялар: аудиториялық сабақтар және студенттердің өзіндік жұмысы. Практикалық сабақтар практикалық тапсырмаларды орындау түрінде өткізіледі. - білім алушылар іскерлік, рөлдік, Имитациялық ойындарға қатысатын ойын технологиялары. - ақпараттық-коммуникациялық (соның ішінде қашықтықтан білім беру) технологиялар.
Білім алушының білімін бағалау
Оқытушы ағымдағы бақылау жұмыстарының барлық түрлерін жүргізеді және академиялық кезеңде екі рет білім алушылардың ағымдағы үлгеріміне тиісті баға береді. Ағымдағы бақылау нәтижелері бойынша 1 және 2 рейтинг қалыптастырылады. Білім алушының оқу жетістіктері 100 балдық шкала бойынша бағаланады, Р1 және Р2 қорытынды бағасы ағымдағы үлгерім бағасынан орташа арифметикалық ретінде шығарылады. Академиялық кезеңде білім алушының жұмысын бағалауды пән бойынша тапсырмаларды тапсыру кестесіне сәйкес оқытушы жүзеге асырады. Бақылау жүйесі жазбаша және ауызша, топтық және жеке формаларды біріктіре алады.
| Кезең | Тапсырма түрі | Өлшем |
|---|---|---|
| 1 рейтинг | Аралық бақылау 1 | 0-100 |
| 2 рейтинг | Аралық бақылау 2 | 0-100 |
| Қорытынды бақылау | емтихан | 0-100 |
Жұмыс түрлері бойынша оқыту нәтижелерін бағалау саясаты
| Тапсырма түрі | 90-100 | 70-89 | 50-69 | 0-49 |
|---|---|---|---|---|
| Өте жақсы | Жақсы | Қанағаттанарлық | Қанағаттанарлықсыз | |
| Дәріс жазбасын тексеру және жеке ауызша сауалнама | жүйелік теориялық білімді көрсетеді, терминологияны біледі, құбылыстар мен процестердің мәнін логикалық және дәйекті түрде түсіндіреді, жасайды дәлелді тұжырымдар мен жалпылау мысалдар келтіреді, монологиялық сөйлеуді еркін меңгергендігін және нақтылау сұрақтарына тез жауап беру қабілетін көрсетеді | ол күшті теориялық білімді көрсетеді, терминологияны біледі, логикалық және дәйекті түрде мәнін, құбылыстары мен процестерін түсіндіреді, дәлелді тұжырымдар мен жалпылаулар жасайды, мысалдар келтіреді, монологиялық сөйлеуді еркін меңгергендігін көрсетеді, бірақ сонымен бірге мұғалімнің өз бетінше немесе шамалы түзетуімен түзететін маңызды емес қателіктер жібереді | ол таяз теориялық білімді көрсетеді, құбылыстар мен процестерді талдаудың нашар қалыптасқан дағдыларын, дәлелді қорытынды жасай алмайтындығын және мысалдар келтіре алмайтындығын көрсетеді, моно-логикалық сөйлеуді, терминологияны, логиканы және тұсаукесердің дәйектілігін жеткіліксіз меңгергендігін көрсетеді, мұғалім түзеткен кезде ғана түзете алатын қателіктер жібереді | пәннің теориялық негіздерін білмегендігін, құбылыстар мен процестерді талдаудың қалыптаспаған дағдыларын көрсетеді, дәлелді қорытынды жасай алмайды және мысалдар келтіре алмайды, монологиялық сөйлеуді нашар меңгергендігін көрсетеді, терминологияны білмейді, презентацияның қисындылығы мен дәйектілігінің жоқтығын көрсетеді, тіпті мұғалім түзете алмайтын қателіктер жібереді, сабаққа жауап беруден бас тартады |
| Практикалық тапсырмаларды қорғау | қажетті әрекеттер тізбегін сақтай отырып, практикалық жұмысты толық көлемде орындады; жауапта барлық жазбаларды, кестелерді, суреттерді, сызбаларды, графиктерді дұрыс және ұқыпты орындайды, есептеулер қателерді талдауды дұрыс орындайды. Сұрақтарға жауап беру кезінде ол сұрақтың мәнін дұрыс түсінеді, негізгі ұғымдарды дәл анықтайды және түсіндіреді; жауапты жаңа мысалдармен сүйемелдейді, білімді жаңа жағдайда қолдана алады; зерттелген және бұрын зерттелген материал, сондай-ақ басқа пәндерді оқу кезінде алынған материал арасында байланыс орната алады | "5" бағасына қойылатын талаптарды орындады, бірақ 2-3 кемшіліктер жіберілді. Білім алушының сұрақтарға жауабы 5-ке жауапқа қойылатын негізгі талаптарды қанағаттандырады, бірақ жаңа жағдайда білімді қолданбай, бұрын зерттелген материалмен және басқа пәндерді оқу кезінде игерілген материалмен байланысты қолданбай беріледі; бір қателік немесе екіден көп емес кемшілік жіберілді, білім алушы оларды дербес немесе оқытушының аздаған көмегі арқылы түзете алады | жұмысты толық орындамады, бірақ практикалық жұмыс көлемінің кем дегенде 50% - ы, бұл дұрыс нәтижелер мен қорытындылар алуға мүмкіндік береді; жұмыс барысында қателіктер жіберілді. Сұрақтарға жауап беру кезінде білім алушы сұрақтың мәнін дұрыс түсінеді, бірақ жауапта бағдарламалық материалды одан әрі игеруге кедергі келтірмейтін курс сұрақтарын игеруде жекелеген проблемалар бар; бір өрескел қателік жіберілмейді | жұмысты толық орындамады немесе жұмыстың орындалған бөлігінің көлемі дұрыс қорытынды жасауға мүмкіндік бермейді. Сұрақтарға жауап беру кезінде Бағдарламаның талаптарына сәйкес негізгі білім мен дағдыларды меңгермегендігін көрсетеді; 3 бағалау үшін қажет болғаннан көп қателіктер мен кемшіліктер жіберілді немесе қойылған сұрақтардың ешқайсысына жауап бере алмайды. |
| Аралық тестілеу | Жауап берілген сұрақтар бойынша ұпайларға сәйкес келеді (90-100) | Жауап берілген сұрақтар бойынша ұпайларға сәйкес келеді (70-89) | Жауап берілген сұрақтар бойынша ұпайларға сәйкес келеді (50-69) | Жауап берілген сұрақтар бойынша ұпайларға сәйкес келеді (0-49) |
Бағалау нысаны
Пән бойынша білім алушының білімін қорытынды бағалау 100 баллдық жүйе бойынша жүзеге асырылады және:
- Емтиханда алынған нәтиженің 40%;
- Ағымдағы үлгерімнің 60% - ы.
Қорытынды бағаны есептеу формуласы:
| И= 0,6 | Р1+Р2 | +0,4Э |
| 2 |
мұндағы, Р1, Р2-тиісінше бірінші, екінші рейтингті бағалаудың сандық эквиваленттері;
Э - емтихандағы бағаның сандық баламасы.
Қортынды әріптік бағасы және оның балдық сандық эквиваленті:
Төрт балдық жүйе бойынша цифрлық баламаға сәйкес келетін білім алушылардың оқу жетістіктерін бағалаудың әріптік жүйесі:
| Әріптік жүйе бойынша бағалар | Балдардың сандық эквиваленті | Балдар (%-тік құрамы) | Дәстүрлі жүйе бойынша бағалар |
|---|---|---|---|
| A | 4.0 | 95-100 | Өте жақсы |
| A- | 3.67 | 90-94 | |
| B+ | 3.33 | 85-89 | Жақсы |
| B | 3.0 | 80-84 | |
| B- | 2.67 | 75-79 | |
| C+ | 2.33 | 70-74 | |
| C | 2.0 | 65-69 | Қанағаттанарлық |
| C- | 1.67 | 60-64 | |
| D+ | 1.33 | 55-59 | |
| D | 1.0 | 50-54 | |
| FX | 0.5 | 25-49 | Қанағаттанарлықсыз |
| F | 0 | 0-24 |
Дәріс сабақтарының тақырыптары
- Негізгі ұғымдар мен анықтамалар
- Қазақстан Республикасының Ұлттық стандарттау жүйесі
- Стандарттау бойынша құжаттар
- Өнімді каталогтау
- Жалпы техникалық және ұйымдастыру-әдістемелік стандарттардың салааралық кешендері
- Стандарттаудың ғылыми-әдістемелік негіздері
- Объектілерді сәйкестендіру әдістері
- Сертификаттау және техникалық реттеу саласындағы терминдер мен анықтамалар
- Сертификаттау дамуының жай-күйі және негізгі үрдістері
- Сертификаттаудың құқықтық негіздері
- ҚР Мемлекеттік Техникалық реттеу жүйесі
- Сәйкестікті міндетті және ерікті растау
- Сәйкестікті растау схемалары
- Өнімнің сәйкестігін растауды жүргізу тәртібі
- Қызметтерді сертификаттау
- Сапа менеджменті жүйелерін сертификаттау
Негізгі әдебиет
- 1 Закон РК "О техническом регулировании". Постановление Правительства Республики Казахстан от 9 ноября 2004 года № 603. 2 Закон РК «О стандартизации» от 5 октября 2018 года № 183-VI. 3 СТ РК 1.0-2015 ГСТР РК. Основные положения. 4 ГОСТ ISO/IEC 17065-2013 Оценка соответствия. Требования к органам по сертификации продукции, процессов и услуг. 5 ГОСТ ISO/IEC 17025-2019 Общие требования к компетентности испытательных и калибровочных лабораторий. 6 Метрология, стандартизация и сертификация: учебное пособие / Т. О. Перемитина. – Томск: ФДО, ТУСУР, 2016. – 150 с. 7 Основы метрологии,стандартизации и сертификации: учебное пособие / А.И. Аристов, Т.М. Раковщик. – М.,МАДИ 2013. – 200 с. 8 Техническое регулирование: технические регламенты и стандартизация : учебное пособие / сост. И.Ю. Матушкина, Л.А. Онищенко.— Екатеринбург : Изд-во Урал. ун-та, 2018. — 208 с. 9 Подтверждение соответствия и аккредитация: учебное пособие / сост. И.Ю. Матушкина, А.В. Матушкин.— Екатеринбург: Изд-во Урал. ун-та, 2017.— 107 с. 10 Технический регламент «Процедуры подтверждения соответствия» (утвержден ПП РК №90 от 04.02.2008г.). 11 СТ РК 3.4-2017 ГСТР РК. Формы сертификатов соответствия, декларации о соответствии и порядок их заполнения. 12 СТ РК 3.5-96 ГСТР РК. Сертификация услуг. Основные положения. 13 СТ РК 1014-2000 Идентификация продукции. Общие положения.
Қосымша әдебиеттер
- 14 Басаков М.И. Сертификация продукции и услуг с основами стандартизации. – Ростов-на-Дону. Изд-во «Центр и Март», 2002. 15 Сергеев А.Г., Латышев М.В. Сертификация. Учебное пособие – М.: Логос, 2001. – 248 с. 16 Практическая сертификация продукции и услуг. Учебное пособие/Под ред. В.Я. Кершенбаума, Т.В. Горяистовой – М.: АНО «Технонефтегаз». – 2001. – 312 с. 17 Крылова Г.Д. Основы стандартизации, сертификации, метрологии. – 2-е изд., перераб. и доп. – М.: ЮНИТИ-ДАНА, 2001. – 711 с. 18 Лифиц И.М. Основы стандартизации, метрологии, сертификации. Учебник. – 2-е изд.- М.: Юрайт, 2001. – 272 с. 19 Купряков Е.А. Стандартизация и качество промышленной продукции – М. Высшая школа. 1985-288 с. 20 Абрамов В.А. Сертификация продукции и услуг. – М.: Ось-89, 2000. – 312 с. 21 СТ РК ISO 9000-2017. Системы менеджмента качества. Основные положения и словарь. 22 Мишин В.Н. Управление качеством: Учебное пособие для ВУЗов – М.: ЮНИТИ-ДАНА, 2000. – 303 с. 23 Закон РК «О защите прав потребителей» от 4 мая 2010 года № 274-IV. 24 Закон РК «Об обеспечении единства измерений» от 7 июня 2000 года № 53-II. 25 Закон РК «Об аккредитации в области оценки соответствия» от 5 июля 2008 года № 61-IV. 26 Предпринимательский Кодекс РК № 375-V от 29.10.2015г. 27 Основы стандартизации, метрологии, сертификации и менеджмента качества. Учебное пособие /Под общей редакцией Тазабекова К.А. – Алматы, 2003. - 564 с. 28 СТ РК 3.1-2001 ГСТР РК. Знак соответствия. Технические тре-бования. 29 СТ РК 3.10-2007 Оценка соответствия. Жалобы и апелляции. Принципы и требования, порядок рассмотрения. 30 СТ РК 3.11-2003 ГСС РК. Структура и порядок ведения Государственного реестра системы. 31 СТ РК 3.25-2001 ГСТР РК. Порядок маркирования продукции и услуг знаком соответствия. 32 СТ РК 3.58-2005 ГСТР РК. Порядок обращения с образцами, используемыми при проведении подтверждения соответствия продукции. 33 СТ РК 3.69-2019 ГСТР РК. Оценка соответствия. Руководство по подтверждению соответствия строительных материалов и конструкций. 34 Р РК 50.3.01-2000 ГСС РК. Оплата работ по сертификации про-дукции и услуг. 35 Электронный ресурс http://memst.miid.gov.kz/ Официальный сайт Комитета технического регулирования и метрологии Министерства индстрии и инфраструктурного развития Республики Казахстан. 36 Журнал «Новости Госстандарта». 37 Журнал «Стандарты и качество».
